Zwrotnik (geografia).html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Zwrotnik - równoleżnik ziemski leżący na szerokości ok. 23°27′. Nad zwrotnikiem Słońce zawraca w swym pozornym rocznym ruchu po niebie. Szerokość geograficzna zwrotników jest definiowana przez nachylenie ekliptyki do równika niebieskiego. Ponieważ ten kąt powoli zmienia się w czasie, stąd zwrotniki nie zajmują stałego położenia na Ziemi, i aktualnie powoli zbliżają się do siebie.
22 grudnia Słońce dochodzi do zwrotnika półkuli południowej (Zwrotnika Koziorożca). Moment ten na półkuli północnej (zw. przesileniem zimowym) rozpoczyna astronomiczną zimę. Nazwa pochodzi od gwiazdozbioru Koziorożca, w którym znajdowało się Słońce w momencie przesilenia zimowego 2000 lat temu, gdy nadano nazwę temu zwrotnikowi. W dzisiejszych czasach, na skutek precesji, w momencie tego przesilenia Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Strzelca.
22 czerwca Słońce dochodzi do zwrotnika półkuli północnej, moment ten (zw. przesileniem letnim) rozpoczyna astronomiczne lato. Gdy nazywano ten zwrotnik 2000 lat temu, Słońce wstępowało jednocześnie w znak Raka, stąd nazwa zwrotnika północnego - Zwrotnik Raka.
Słońce można obserwować w zenicie tylko w obszarze pomiędzy zwrotnikami. Obszar ten nazywa się tropikiem.