Zuzela.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Współrzędne: 52°41'51.5" N 22°14'16.2" E
| Zuzela | |
| Województwo | mazowieckie |
| Powiat | ostrowski |
| Gmina | Nur |
| Położenie | 52° 41' 51.5'' N 22° 14' 16.2'' E |
| Ludność • liczba ludności |
199 |
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
86 |
| Kod pocztowy | 07-321 |
| Tablice rejestracyjne | WOR |
Położenie na mapie Polski  Zuzela
|
|
Zuzela – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nur.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.
Spis treści |
edytuj Historia
edytuj Historia miejscowości
Znaleziska archeologiczne świadczą o zasiedleniu tej ziemi w czasie neolitu. Inne z wczesnego średniowiecza mogą wskazywać iż miejscowa ludność zajmowała się prymitywnym hutnictwem. Pośrednio mówi o tym również nazwa miejscowości, która według językoznawców powstała od słowa żużel/zuzel.
Wieś wzmiankowana w najstarszym inwentarzu dóbr biskupstwa płockiego. Pierwszy zapis- Zorzola pochodzi z 1161 roku. Wtedy to Henryk, książę mazowiecki nadał ją klasztorowi Kanoników Regularnych z Czerwińska. Kolejne wzmianki pochodzą z 1203- Svssola i 1240- Suzola. W tym czasie notuje się tu istnienie kościoła. [1]
W roku 1254 dalej należy do opactwa kanoników w Czerwińsku. W XIV wieku po najazdach Jaćwingów i Litwinów ponownie zwrócona temu klasztorowi. Podlegała opiece kasztelanii w Kamieńczyku, zwanego wtedy Kamieńcem. W nieznanym czasie obdarzona rzekomo prawami miejskimi. Do roku 1796 w posiadaniu klasztoru czerwińskiego. [2]
Po III rozbiorze Zuzela wraz z całą ziemią nurską znalazła się w granicach tzw. Prus Nowowschodnich. W roku 1797 dobra zakonne zostały odebrane przez państwo pruskie. Jednak miejscowi proboszczowie do roku 1865 posiadali własne grunty.
W ostatnich latach XIX wieku powstała w Zuzeli szkoła powszechna. W okresie międzywojennym działał tu sklep spożywczy należący do J. Rutkowskiego. [1]
edytuj Historia kościoła
Pierwszy kościół powstał w Zuzeli na początku XIII w. Jednak po najazdach Jaćwingów i Litwinów wieś przestała istnieć. [1]
W 1406 r. wzmiankowany kościół św. Mikołaja. W 1448 roku biskup płocki Paweł Giżycki odnowił parafię, a uposażył opat zakonny Rafał. [2] Parafia obejmowała obszar z obu stron rzeki Bug. W roku 1449 część ziem parafii znalazła się w obrębie nowo utworzonej w Zarębach Kościelnych. [1]
Kościół p.w. św. Trójcy wzmiankowany w roku 1480. Kościół p.w. św. Trójcy i św. Leonarda wymieniany w 1609 r., kolejny, drewniany wzniesiony w 1726 r. z inicjatywy Jana Słomczewskiego kanonika regularnego, konsekrowany w roku 1792. W 1726 roku powstał drewniany kościół pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego.[2]
Do plebana należała pewna grupa chłopów. Według danych z 1802 roku chłopami plebańskimi byli: Jan Gałązka, Szymon Jarząbek, Paweł Pruszyński, Wawrzyniec Rybaczek, Kazimierz Borkowski.[1]
Obecny kościół neogotycki wzniesiony w latach 1908-1913. W roku 1944 kościół uległ częściowemu zniszczeniu. Odbudowany w kilku etapach do 1967 r. Do najcenniejszego wyposażenia wnętrza kościoła należy renesansowy kielich z 1642 r., późnorenesansowy, srebrny krzyż ołtarzowy z 1604 r., rokokowa monstrancja i gwiazda orderowa z XVIII w. oraz ornat zdobiony kolumną wykonaną z brokatu aksamitnego z XVI w.[2]
edytuj Obiekty zabytkowe
- zespół sakralny kościoła parafialnego p.w. Przemienienia Pańskiego wzniesiony w latach 1908-1913 według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego
- drewniana dzwonnica z 1. ćw. XX w.
- rzymsko-katolicki cmentarz parafialny z licznymi grobowcami pochodzącymi z końca XIX w., m.in.: Tomasza Kaczorowskiego z 1865 r., Błażeja Godlewskiego z 1865 r., Jedlińskich z 1893 r.
- budynek drewniany szkoły powszechnej zbudowany w latach 30. XX w., do której uczęszczał pochodzący z Zuzeli Prymas Tysiąclecia- kardynał Stefan Wyszyński. Obecnie mieści muzeum poświęcone kardynałowi Wyszyńskiemu.[1]
edytuj Współcześnie
edytuj Urodzeni w Zuzeli
Stefan Wyszyński - 1901-1981 - arcybiskup, metropolita warszawsko-gnieźnieński, kardynał, prymas Polski (zwany Prymasem Tysiąclecia).
edytuj Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
edytuj Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Plan odnowy miejscowości Zuzela, Uchwała Nr 1/08 Rady Gminy Nur z dnia 19 stycznia 2008 r.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Katalog zabytków sztuki, Województwo łomżyńskie, Pod redakcją M. Kałamajskiej-Saeed, Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice, PAN Instytut Sztuki, Warszawa 1986, str. 105-106