Zamach na World Trade Center i Pentagon.html



Widok na Manhattan przed zawaleniem się już uderzonych wież WTC

Pożar w Pentagonie po uderzeniu samolotem lotu AA 77, 11 września 2001

Miejsce katastrofy lotu AA 93

Strefa Zero w Nowym Jorku 17 września 2001

Zdjęcie lotnicze zniszczonego World Trade Center, zrobione 23 września 2001.

Wieże WTC przed zamachem

Tribute in Light widoczny w rocznicę ataku 11 września 2002 Strefa Zero 11 kwietnia 2008

Zamach na World Trade Center i Pentagon – seria czterech ataków terrorystycznych przeprowadzonych rano 11 września 2001 roku na terytorium Stanów Zjednoczonych za pomocą uprowadzonych samolotów. Dokonało go 19 porywaczy, którzy kupili bilety na 4 loty krajowe amerykańskich linii lotniczych. Podejrzewa się, że wykupili też znaczną część miejsc w tych samolotach, żeby zmniejszyć liczbę ludzi przebywających na pokładzie, co miało ułatwić opanowanie samolotów. Po przejęciu kontroli nad samolotami skierowali je na znane obiekty na terenie USA. Oficjalnie przyjmuje się, iż wieże uległy zawaleniu na skutek naruszenia stalowej konstrukcji nośnej budynków przez intensywne pożary wywołane katastrofami lotniczymi. W sumie, w wyniku celowych katastrof lotniczych, zginęło ponad 3000 osób, a dodatkowe setki doznało śmiertelnego zatrucia rozpylonym azbestem i innymi substancjami pochodzącymi chmury pyłu powstałej w wyniku zawalenia się obu studziesięciopiętrowych wież World Trade Center.

edytuj Przebieg

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Przebieg zamachu na World Trade Center i Pentagon, Porwanie lotu United Airlines 93, Katastrofa lotu American Airlines 11.

Dwa z nich rozbiły się o bliźniacze wieże World Trade Center w Nowym Jorku, trzeci zniszczył część Pentagonu. Ostatni (opóźniony) samolot United Airlines 93 nie dotarł do celu - rozbił się na polach Pensylwanii ok. 15 min. lotu od Waszyngtonu. Przypuszcza się, że miał uderzyć w Biały Dom lub Kapitol, choć nie jest to pewne. Maszyna nie doleciała do celu, gdyż pasażerowie, którzy dowiedzieli się o losie innych samolotów, zaatakowali porywaczy i doprowadzili do katastrofy samolotu na bezludnym terenie - szczątkowe informacje o ostatnich minutach tego wydarzenia pochodzą z rozmów telefonicznych pasażerów i odtworzenia danych zarejestrowanych w czarnej skrzynce samolotu. Na podstawie zapisów rozmów telefonicznych i zeznań świadków (rodzin i rozmówców) dokonano rekonstrukcji wydarzeń sfilmowanej w półdokumentalnym filmie "Lot 93".

edytuj Skutki

Ustalono ostatecznie, iż łącznie, w wyniku czterech zamierzonych katastrof lotniczych, w zamachu zginęły 2973 osoby^[1], w tym pięciu Polaków, bez wliczania 19 porywaczy i 26 osób nadal oficjalnie uznawanych za zaginione.

Bardzo duże straty poniosły służby miejskie, głównie straż pożarna i policja - w trakcie akcji ratunkowej poległo ponad 300 funkcjonariuszy. Ostateczna liczba ofiar jest o 40 osób mniejsza w stosunku do poprzedniej wersji, która jest już zawarta w niektórych encyklopediach. Ustalając liczbę ofiar i ich tożsamość po raz pierwszy w historii posłużono się na masową skalę badaniami materiału genetycznego, które były praktycznie jedynym sposobem identyfikacji szczątków ofiar.

Zamach na World Trade Center był pierwszą skuteczną operacją tego typu i pociągnął za sobą więcej ofiar i strat materialnych niż jakikolwiek inny akt terroru w dotychczasowej historii Stanów Zjednoczonych i świata.

edytuj Reakcja świata na zamachy

Niemalże cały świat z przerażeniem przyglądał się fali ataków terrorystycznych w USA. Do Waszyngtonu napływały kondolencje i zapewnienia o gotowości do niesienia pomocy. Atmosfera świętowania panowała natomiast wśród Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu Jordanu, gdzie na ulice wyległy tłumy ludzi, śpiewając „Bóg jest wielki”. Niektórzy strzelali w powietrze^[8].

Natomiast przywódca Autonomii Palestyńskiej potępił atak i powiedział, że jest nimi „zupełnie zszokowany”. „Wysłałem kondolencje prezydentowi, rządowi i narodowi amerykańskiemu” – oświadczył Jaser Arafat.

Prezydent Rosji Władimir Putin wyraził współczucie dla narodu amerykańskiego i nazwał ataki „straszliwymi tragediami”.

Za dusze ofiar modlił się papież Jan Paweł II. Watykan wydał oświadczenie, w którym podkreślono, że „Ojciec Święty jest na bieżąco informowany o tej ogromnej tragedii”. „Od pierwszej chwili papież modli się do Boga o wieczny odpoczynek dla licznych ofiar oraz prosi o pocieszenie dla rodzin ofiar” – głosiło oświadczenie.

„Zgroza” – to słowo, które dominowało w oświadczeniach szefów Komisji Europejskiej. „Straszliwe tragedie w Nowym Jorku i Waszyngtonie przepełniają mnie zgrozą” – oświadczył przewodniczący organu wykonawczego UE, Romano Prodi.

Szef brytyjskiego rządu Tony Blair zwołał nadzwyczajne posiedzenie gabinetu. Jako „zło naszych czasów” określił zmasowany terroryzm, popełniony przez „fanatyków, którzy są obojętni na świętość życia ludzkiego”.

Królowa Elżbieta II zapewniła, że śledzi rozwój wypadków „z rosnącym niedowierzaniem i jest zupełnie zszokowana”. Ofiarowała Amerykanom "swoje myśli i modlitwy”.

Prezydent Francji Jacques Chirac nazwał zamachy „potwornymi”. „Nie ma na to innego słowa” – dodał.

Kanclerz Niemiec Gerhard Schröder oświadczył, że „rząd z najwyższą mocą potępia te terrorystyczne ataki”. Szef rządu zwołał w tej sprawie posiedzenie Federalnej Służby Bezpieczeństwa.

edytuj Sprawcy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Teorie spiskowe o zamachach z 11 września 2001.

Winą za zamachy obarczono organizację al-Kaida dowodzoną przez Osamę bin Ladena^[9]. Mimo to istnieje grupa ludzi, która uważa, że oficjalnie przedstawiana wersja wydarzeń jest nieprawdziwa i nie odpowiada na wszystkie wątpliwości.

29 października 2004 roku arabska telewizja satelitarna Al-Dżazira nadała wystąpienie Osamy bin Ladena, w którym wziął on na siebie odpowiedzialność za zamachy z 11 września 2001 roku i zagroził ich powtórzeniem. Oświadczył, że ataki terrorystyczne na USA to przejaw walki o wolność. W internecie pojawiły się wątpliwości co do autentyczności tego nagrania,^[10] a sam Osama bin Laden nie jest ścigany za ataki z 11 września. ^[11]

edytuj Wojna z terroryzmem

Ataki z 11 września były bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia tak zwanej "wojny z terroryzmem", której pierwszym etapem był atak na rządzony przez talibów Afganistan, gdzie przebywał Osama bin Laden oraz zaostrzenie środków bezpieczeństwa (m.in. na lotniskach) i wprowadzenie w wielu krajach ustaw antyterrorystycznych, które w niektórych przypadkach ograniczają prawa obywatelskie^[12].

Nie brak głosów, że władze amerykańskie nadużywają zamachu do usprawiedliwienia ataków na Afganistan i Irak oraz ograniczenia praw obywatelskich.

Zamach był również przyczyną poważnego kryzysu branży lotniczej i turystyki, pociągnął też za sobą poważne zmiany w procedurach bezpieczeństwa w USA i na całym świecie.

edytuj Żałoba narodowa

W Polsce żałobę narodową ogłosił prezydent Aleksander Kwaśniewski. Obowiązywała ona od środy 12 września do piątku 14 września włącznie.

edytuj Nowe śledztwo

Pomimo iż oficjalne śledztwo dotyczące zamachów z 11 września zakończyło się w 2003 roku^[13], wiele osób twierdzi, iż nie zostało ono przeprowadzone właściwie i nie odpowiedziało na wiele pytań^[14]. Osoby te domagają się ponownego otwarcia dochodzenia i rozpoczęcia śledztwa, które wyjaśniłoby wszystkie pozostałe wątpliwości^{[15][16][17][18]}.

W maju 2008 tygodnik Laif opublikował artykuł według którego blisko 7 lat po zamachach z 11 września aż 46% Amerykanów nie wierzy w wersję wypadków podawaną przez rząd. Niemal połowa Amerykanów, w tym wielu naukowców i polityków, domaga się ponownego śledztwa w sprawie zamachów z 11 września^[19]

edytuj Zobacz też

• Przebieg zamachu na World Trade Center i Pentagon
• Teorie spiskowe o zamachach z 11 września 2001
• Pentagon Memorial

Przypisy

edytuj Bibliografia

• National Commission on Terrorist Attacks upon the United States, Thomas H. Kean, Lee Hamilton: The 9/11 Commission Report: Final Report of the National Commission on Terrorist Attacks Upon the United States. W. W. Norton & Company, 2004. ISBN 0393326713, ISBN 9780393326710.  (en)

edytuj Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Zamach na World Trade Center i Pentagon

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Zamachu na World Trade Center i Pentagon

• Wydanie specjalne serwisu BBC
• 11 września 2001 roku w Nowym Jorku - Maciej Swuliński, galerie zdjęć i relacja bezpośredniego świadka wydarzeń
• Zdjęcie satelitarne