Wybory brzeskie - popularna, ironiczna nazwa wyborów do Sejmu RP z 16 listopada 1930, używana przez przeciwników sanacji.
W wyborach do Sejmu BBWR zdobył 55,6% głosów (249 posłów) (77 senatorów), SCh, PSL "Wyzwolenie" i PPS 13% (79 posłów) (13 senatorów), PSL "Piast", NPR i ChD 9% (14 posłów) (2 senatorów), Mniejszości 7% (33 posłów) (7 senatorów) komuniści 1% (5 posłów) (5 senatorów). Frekwencja w wyborach wynosiła 75% do Sejmu i 63,4% do Senatu.
Rząd pod zarzutem wywoływania zamieszek aresztował przywódców opozycji Centrolewu (PPS, PSL "Piast", PSL "Wyzwolenie") , posłów narodowej demokracji (Aleksander Dębski) i ukraińskich posłów UNDO, i osadził ich w twierdzy w Brześciu nad Bugiem. Aresztowań dokonano bez nakazu sądowego, a jedynie na polecenie ministra spraw wewnętrznych Sławoja-Składkowskiego.
Uwięzionych przywódców zwolniono za kaucją po zakończeniu wyborów do parlamentu w listopadzie 1930 roku. Po procesie ,który odbywał się w Warszawie nazwanym w konsekwencji jego genezy procesem brzeskim, w którym sądzono jedenastu podsądnych ,zapadło dziesięć wyroków skazujących, utrzymanych w drugiej instancji. Pięciu skazanych odmówiło podporządkowania się wykonaniu kary, udając się na emigrację. Ścigano ich listem gończym. Adam Pragier powrócił do kraju w 1935 i odbył kilkumiesięczny okres z zasądzonego wyroku. Wincenty Witos, Władysław Kiernik i Kazimierz Bagiński powrócili do kraju na wiosnę 1939 ( po aneksji Czech przez III Rzeszę). Herman Lieberman pozostał na emigracji we Francji. Wszystkich skazanych objęła ostatecznie amnestia Prezydenta Rzeczypospolitej Władysława Raczkiewicza w październiku 1939.
|