Mandolina.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Mandolina - strunowy instrument muzyczny z rodziny szarpanych posiadający cztery pary strun strojonych w kwintach. Skala mandoliny (zakres dźwięków muzycznych) wynosi od g do fis3.
Współczesna mandolina jest niewielkim instrumentem, o krótkim gryfie i płytkim, okrągłym pudle rezonansowym. Na mandolinie gra się zwykle tremolo.
edytuj Nazwa
Jej nazwa prawdopodobnie wywodzi się z perskiego pandura i dalej arabskiego dambura. Zwłoszczona nazwa łacińskiego mandora brzmi mandola, w zdrobnieniu mandolina.
edytuj Historia
Mandolina wywodzi się z miniaturowej lutni. W jednej z galerii w Waszyngtonie znajduje się obraz pędzla Angelo Gaddi (1369-1396) przedstawiającego anioła grającego na miniaturowej lutni nazwanej mandora.
Mandolina była instrumentem typowym dla wiejskiego i miejskiego folkloru w Europie południowej i wschodniej. Wraz z napływem emigrantów z tych regionów do USA mandolina stała się popularnym instrumentem w Ameryce. Byłą też jednym z pierwszych której dźwięk zapisano na cylindrach wynalezionych przez Edisona. Mandolina szybko stałą się popularnym instrumentem muzyki bluesa, country i folk.
Twórcą współczesnego standardu mandoliny, opartego na konstrukcji skrzypiec, był Orville H. Gibson, który w 1898 zdobył patent na swą konstrukcję mandoliny, która wkrótce stałą się dominującą. Charakterystyczną dla niej jest obłe, przypominające kroplę, płaskodenne pudło rezonansowe z charakterystycznymi dla instrumentów smyczkowych otworami w kształcie litery f. W latach pięćdziesiątych zaczęto produkować mandoliny elektryczne na wzór gitar elektrycznych.
Pierwszymi znanymi wirtuozami mandoliny byli w większości emigranci do USA Bernardo Dapace, Samuel Siegel, Dave Apollon i Giduanni, Giuuale którzy w latach czterdziestych koncertowali z repertuarem popularnym i transkrypcjami muzyki poważnej na ten instrument. Najwięcej jednak dla popularności instrumentu zrobił twórca stylu bluegrass, Bill Monroe, doprowadzając brzmienie mandoliny do perfekcji.
Mandolina znalazła zastosowanie, choć dość ograniczone w muzyce rockowej. Dźwięk mandoliny słychać w wielu sentymentalnych piosenkach Roda Stewarta. Na mandolinach często grali muzycy Jethro Tull: Ian Anderson, Martin Barre oraz Dave Pegg. Sporadycznie na mandolinie grał John Paul Jones z Led Zeppelin i Steve Howe z Yes.
Na mandolinie zagrał także Paul McCartney w swoim przeboju "Dance Tonight"
