Współrzędne: 53°07' N 20°22' E53.1166667 20.3666667 (Mława)
Mława – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim. Miasto powiatowe leży Mazowszu, na Wysoczyźnie Ciechanowskiej, nad rzeka Mławką, tuż przy granicy z województwem warmińsko-mazurskim.
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa ciechanowskiego.
Według danych z 31 grudnia 200729, miasto miało 29 465 mieszkańców.
edytuj Struktura powierzchni
Według danych z roku 200511, Mława ma obszar 34,86 km², w tym:
- użytki rolne: 54%
- użytki leśne: 24%
- tereny zurbanizowane i zabudowane: 21%
- pozostałe – tereny różne i pod wodą 1%
Miasto stanowi 2,08% ?? powierzchni powiatu.
Dane z 31 grudnia 2007429:
| Opis |
Ogółem |
Kobiety |
Mężczyźni |
| jednostka |
osób |
% |
osób |
% |
osób |
% |
| populacja |
29 465 |
100 |
15 500 |
52,6 |
13 965 |
47,4 |
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) |
830,0 |
436,6 |
393,4 |
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1266,78 zł.

Przedsiębiorstwo PKS Mława jest jedną z największych firm tego typu w województwie mazowieckim. Zapewnia bezpośrednie połączenia Mławy z Bydgoszczą, Warszawą, Olsztynem, Toruniem, Łodzią, Łomżą, Płockiem, Ciechanowem i Gdańskiem. Kursy lokalne docierają do Żuromina, Lidzbarka, Raciąża, Działdowa, Nidzicy, Strzegowa, Glinojecka i innych miejscowości. W porze wakacji letnich przedsiębiorstwo uruchamia szereg linii dalekobieżnych łączących Warszawę i Mławę z kurortami takimi jak Jastrzębia Góra, Hel, Krynica Morska, Darłowo, Giżycko i Międzyzdroje. PKS Mława posiada 2 placówki terenowe – w pobliskim Żurominie oraz w Działdowie w województwie warmińsko-mazurskim.
W Mławie zatrzymują się pociągi Kolei Mazowieckich oraz PKP – Przewozy Regionalne. Pociągi podmiejskie docierają do Warszawy, Ciechanowa, Nasielska i Działdowa, zaś pospieszne do Warszawy, Krakowa, Gdańska, Olsztyna, Łodzi a w sezonie do Helu, Zakopanego i Kołobrzegu.
Przez Mławę przebiega droga krajowa nr 7, drogi wojewódzkie: nr 544 Brodnica -Działdowo – Mława – Przasnysz, nr 563 Rypin – Żuromin – Mława, nr 615 Mława – Ciechanów, drogi powiatowe o numerach: 351, 303, 312, 320, 352.
Edukacja mławska ma bogate tradycje historyczne a od pewnego czasu zapewnia pełen cykl edukacyjny od żłobka po studia wyższe zarówno w placówkach publicznych jak i prywatnych. W Mławie znajduje się 5 szkół podstawowych, 4 gimnazja, 4 licea ogólnokształcące i 5 liceów profilowanych i szkół zawodowych. Tę podstawową edukację uzupełnia szkolnictwo artystyczne – szkoła muzyczna I i II stopnia i wyższe – Instytut Filologiczno-Historyczny w Mławie Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Ciechanowie.
edytuj Życie kulturalne
- Kino "Kosmos"
- Miejski Dom Kultury – strona
- Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej – strona
- Muzeum Juszkiewiczów – prywatne
- Stacja Naukowa im. Stanisława Herbsta
- Galeria Z – pracownia malarska
- Archiwum Państwowe
- Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia – sala koncertowa z organami
Stary Rynek w Mławie. Widok ogólny na kościół farny Św. Trójcy i ratusz
Kamienica secesyjna róg ulic Żeromskiego i 3 Maja
kamienica secesyjna Stary Rynek
kamienica secesyjna przy Zielonym Rynku (w stanie ruiny)
Kościół farny pod wezwaniem Św. Trójcy
Kościół na wzgórzu cmentarnym pod wezwaniem Św. Wawrzyńca
Dom drewniany piętrowy, ul. Warszawska 51
Modernistyczny budynek bankowy (lata trzydzieste XX wieku), ul. Lelewela 6
- 1426 – 2 lipca trzej książęta mazowieccy: Siemowit V, Trojden II i Władysław I odbywają w Mławie posiedzenie sądu książęcego.
- 1429 – 13 lipca nadanie praw miejskich. Książęta mazowieccy nadają Mławie przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim.
- 1470 – pierwszy mławianin Jakub syn Wojciecha z Mławy zapisał się na Akademię Krakowską.
- 1477 – prawdopodobny rok wzniesienia pierwszego murowanego kościoła – kościół parafialny na rynku pod wezwaniem Św. Trójcy.
- 1485 – najstarsza (pierwsza) wzmianka o szkole parafialnej i jej nauczycielu, był nim bakałarz Mikołaj
- 1491 – został zatwierdzony przez księcia Janusza II cech szewców w Mławie na prawach szewców w Ciechanowie.
- 1495 – Mława przestała być miastem książęcym i została przez króla Jana Olbrachta włączona do ziem Królestwa Polskiego stając się częścią dóbr królewskich.
- 1504 – źródła historyczne wymieniają pierwszego znanego burmistrza Mławy, którym jest Piotr Czychwlas.
- 1521 – podczas wojny pruskiej Mławę najechały i złupiły wojska krzyżackie, w mieście wybuchł wielki pożar
- 1545 – Mława powiększyła swoje terytorium przez włączenie do miasta części łąk Niemyje.
- 1545 – przywilej Zygmunta Starego na pobudowanie ratusza.
- 1550 – prawdopodobnie w tym roku powstał na obecnym wzgórzu cmentarnym drewniany kościół pw. Św. Wawrzyńca.
- 1572-1573 – epidemia dżumy, zmarło 1300 osób
- 1659 – wojska szwedzkie spaliły Mławę.
- 1661-1662 – epidemia dżumy
- 1692 – 23 listopada wielki pożar strawił prawie całe miasto włącznie z kościołem i ratuszem.
- 1708-1712 – epidemia dżumy.
- 1730 – powstanie na mocy przywileju Augusta II cechu oraczy.
- 1764 – Mława staje się starostwem grodowym.
- 1776 – 19 września kolejny wielki pożar niszczy pięć ulic i ratusz.
- 1782 – zakończenie odbudowy spalonego ratusza
- 1795 – Mława przechodzi pod panowanie Prus (III rozbiór Polski)
- 1797 – władze zaborcze zorganizowały getto żydowskie
- 1805 – powstała pierwsza apteka
- 1807 – Mława została włączona do Księstwa Warszawskiego.
- 1815 – Mława została włączona do Królestwa Polskiego.
- 1824 – zwiększenie terytorium miasta przez włącznie w jego skład przedmieść (wsi?) Zabrody.
- 1837 – epidemia cholery
- 1856 – powstaje szpital
- 1869 – popowstaniowe represje, carskie władze zmykają szkołę powiatową.
- 1877 – oddanie do użytku linii kolejowej, dworca, powstaje komora celna i warsztaty kolejowe
- 1889 – powstanie straży pożarnej
- 1898 – epidemia cholery
- 1906 – otwarcie Szkoły Handlowej (siedmioklasowej)
- 1906 – otwarcie pierwszej biblioteki i czytelni
- 1909 – powstała Mławska Spółdzielnia Spożywców
- 1914 (lipiec i sierpień) – miasto na przemian czternaście razy zajmowane przez wojska niemieckie i rosyjskie.
- 1917 – powstało gimnazjum żydowskie
- 1923 – data założenie Miejskiego Klubu Piłkarskiego – Mławianka Mława
- 1925 – została uruchomiona elektrownia miejska
- 1929 – 18 grudnia otwarcie muzeum regionalnego
- 1930 – w Mławie złożył wizytę prezydent Ignacy Mościcki.
- 1939 – II wojna światowa, Mława została przyłączona do Niemiec
- 1939 – 1-4 września bitwa pod Mławą.
- 1945 – 18 stycznia Niemcy zamordowali w żwirowni na Kalkówce pod Mławą 364 osoby.
- 1985 – w Mławie uroczystą wizytę złożył przedstawiciel stolicy apostolskiej arcybiskup Luigi Poggi.
- 1987 – powstała parafia Matki Bożej Królowej Polski
- 1991 – Pogrom mławski
- 1999 – Mława po raz kolejny stałą się miastem powiatowym
- 2003 – 12 października Rada Miejska w Mławie nadała tytuł Honorowego Obywatela miasta Mławy papieżowi Janowi Pawłowi II
- 2004 – 1 stycznia przyłączono do granic administracyjnych Mławy wsie Piekiełko i Krajewo
- Kościół parafialny pw. św. Trójcy – wybudowany w 1477 pierwotnie gotycki w latach 1882-1886 powiększony i całkowicie przebudowany w tzw. stylu toskańskim, w niektórych źródłach jego styl jest określany jako eklektyczny. Jedynymi pozostałościami po pierwotnym założeniu gotyckim jest okno w prezbiterium nad ołtarzem, łuk tęczowy oddzielający prezbiterium od nawy głównej i widoczna za ołtarzem bocznym w prawej nawie przypora zewnętrzna znajdująca się obecnie wewnątrz świątyni.
- Ratusz miejski – zbudowany pod koniec XVIII w. Z wieży ratuszowej odgrywany jest codziennie o 1200 hejnał Mławy
- Kościół pw. św. Wawrzyńca – 1786 r. na wzgórzu cmentarnym, późnobarokowy z klasycyzującą elewacją frontową.
- "Lelewelówka" – drewniany spichlerz z XVIII w., jedyna pozostałość po zabudowaniach starościńskich czasami zwyczajowo zwanych zamkiem
- Secesyjne kamienice – początek XX w.
- Pomnik Obrońcom Mławy upamiętniający bitwę pod Mławą w 1939 r.
- Pozycja Mławska – linia polskich fortyfikacji wybudowanych w przeddzień II wojny światowej. W skład obiektu wchodzi 55 schronów żelbetowych, pozostałości budowli ziemno drewnianych i okopów. Pozycja Mławska była główna areną bitwy po Mławą
- Więzienie powiatowe wybudowane w 1889 roku, obecnie siedziba oddziału Archiwum Państwowego Miasta Stołecznego Warszawy.
- Hala Targowa z 1912 roku wybudowana według projektu miejskiego architekta Stefana Usakiewcza
- Spichlerz Obywatelski przy ulicy Długiej, wybudowany w latach sześćdziesiątych XIX wieku, obecnie supermarket i dom handlowy
- Park miejski im. Dąbrowszczaków, założony w 1897 roku jako ogród spacerowy, powstał z poszerzenia ogrodu przy cerkwi prawosławnej. Przez mieszczan zwany "Salonem Mławy". Po II wojnie światowej nazwany im. J. Stalina a od 1956 do dzisiaj im. Dąbrowszczaków. W parku warto zobaczyć fontannę wykonaną w brązie według projektu autorstwa Andrzeja Borcza przedstawiającą czterech zdunów, legendarnych założycieli miasta i Muławę od której imienia miasto wywodzi swoją nazwę, pomnik Józefa Piłsudskiego, Dąb Niepodległości z tablicą pamiątkową oraz dawną popówkę, jedyna pozostałość po cerkwi obecnie przychodnię dziecięcą.
W Mławie działają cztery parafie rzymskokatolickie oraz dwa zbory o charakterze ewangelicznym:
edytuj Parafie rzymskokatolickie
- Parafia rzymskokatolicka p.w. Świętej Rodziny
- Parafia rzymskokatolicka p.w. Matki Bożej Królowej Polski
- Parafia rzymskokatolicka p.w. Świętego Jana Kantego
- Parafia rzymskokatolicka p.w. Świętego Stanisława BM
edytuj Zbory ewangeliczne
edytuj Inne ciekawe obiekty
- Budynek bankowy przy ulicy Lelewela 6 (lata trzydzieste XX w.) – wybitny w skali kraju przykład modernizmu, realizacja pracy dyplomowej absolwenta Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Wacława Olszewskiego (domniemane autorstwo projektu).
- Dom drewniany piętrowy przy ulicy Warszawskiej 51
edytuj Osoby urodzone w Mławie
edytuj Osoby związane z Mławą
edytuj Sport i turystyka
- Zalew "Ruda"
- Stadion Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji
- Hala sportowa
- Mławska Kolej Dojazdowa (wąskotorowa)
- Korty ziemne "TKiKF Relax"
- Kryty basen
- MKS Mława
- AZS UWM Mława – siatkówka
- Las miejski – strzelnica sportowa, ścieżka zdrowia, miejsce spacerów
- Park miejski im. Dąbrowszczaków
- Uczniowski klub judo
- Hufiec ZHP Mława
- 19 sierpnia 2007 miał miejsce w Mławie wyścig rowerowy z serii Mazovia MTB Marathon. Rozegrano też Mistrzostwa Mazowsza w Maratonie MTB
W filmie Nie ma róży bez ognia rozgrywa się "dramatyczna" sytuacja związana z autobusem do Mławy, do którego chce wejść główny bohater Jan Filikiewicz, aby dowiedzieć się, co wiąże z Mławą Jerzego Dąbczaka, byłego męża Wandy Filikiewicz, zakwaterowanego do mieszkania Filikiewiczów.
W Mławie znajduje się europejskie centrum LG – fabryka telewizorów i monitorów. Sprzęt produkowany w Mławie sprzedawany jest w całej Europiepotrzebne źródło.
edytuj Sąsiednie gminy
Iłowo-Osada, Lipowiec Kościelny, Szydłowo, Wieczfnia Kościelna, Wiśniewo,Dzierzgowo
Gazeta Mławska
edytuj Linki zewnętrzne
edytuj Bibliografia
- praca zbiorowa, Ziemia Zawkrzeńska, Mława 1996, wyd. Stacja Naukowa w Mławie im. Stanisława Herbsta, ISBN (brak)
- Leszek Zygner, Historia parafii mławskiej, Toruń 1995, wyd. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, ISBN 83-86014-09-6
- dr. Leszek Zygner, Mława – miasto pogranicza, Ciechanów 2002, wyd. Drukarz S.C. i Stowarzyszenie Rozwoju Wiedzy i Umiejętności w Mławie, ISBN 83-905127-7-7
- Katalog Zabytków Sztuki w Polsce pod redakcją Izabeli Galiciej i Hanny Sygietyńskiej, tom X – Dawne województwo warszawskie zeszyt 9 – Mława i okolice, Warszawa 1985, wyd. Polska Akademia Nauk Instytut Sztuki, ISBN 83-221-0300-X
- Dominik Staszewski, Mława – opis historyczny, Warszawa 1907, druk Fr. Karpińskiego, Elektoralna 14, ISBN (brak)
- dr. Józef Ostaszewski, Osobliwości historyczne Mławy, Mława 1937, druk B. Kowalskiego, ISBN (brak)
|