Kopenhaga.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Współrzędne: 55°40' N 12°34' E
| Kopenhaga | |||
|
|||
| Państwo |  Dania |
||
| Założono | około 1000 | ||
| Prawa miejskie | 1254 | ||
| Powierzchnia | 88,25 km² | ||
| Położenie | 55°40' N 12°34' E |
||
| Wysokość | 0-24 m n.p.m. | ||
| Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość |
509 861 5777 osób/km² |
||
| Wewn. nr kierunkowy (do 2005) |
0045 | ||
 Nyhavn |
|||
|
Położenie na mapie Danii
  Kopenhaga
|
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Kopenhaga (duń. København, łac. Hafnia) – stolica i największe miasto Królestwa Danii. Jest to również trzecie największe miasto Skandynawii (po Sztokholmie i Helsinkach).
Spis treści |
edytuj Geografia
Kopenhaga położona jest na wschodnim wybrzeżu wyspy Zelandia i częściowo Amager. Od 1 lipca 2000 połączona jest mostem nad Sundem ze szwedzkim Malmö. Obecnie zamieszkuje ją 509 861 osób, a cały zespół miejski liczy 1 145 804 mieszkańców (wszystkie dane na 1 stycznia 2008).
edytuj Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: Københavns Amt.edytuj Historia
Kopenhaga została założona około roku 1000 przez Swena Widłobrodego, bądź Kanuta Wielkiego. Pierwsze zapiski o niej pochodzą z 1043, a była to wtedy zaledwie maleńka osada rybacka, nazywana skromnie Havn (Port). Do połowy XII w. była osadą rybacką i targową zajmującą obszar dzisiejszego Christiansborgu. Za panowania króla Waldemara I Wielkiego, północno-wschodnia część Zelandii wraz z wioską zostały powierzone Absalonowi, który to w 1167 kazał wznieść w pobliżu twierdzę Slotsholmen. Przyczyniła się ona do rozwoju osady, dzięki czemu zaczęła nabierać znaczenia jako ośrodek handlowy i rzemieślniczy. W 1254 r. Kopenhaga otrzymała prawa miejskie. Do rozwoju miasta przyczyniły się przyznane przez Eryka Pomorskiego przywileje oraz wprowadzenie cła sundzkiego. W 1416 r. Kopenhaga przestała być własnością biskupów, tylko królów, a od 1443 funkcjonowała jako stolica państwa (choć niektórzy podają tu datę 1416). W XVI-XVII w. miasto umacniało swoją pozycję ważnego ośrodka handlowego Europy Północnej (szczególnie warto tu wspomnieć o latach 1588-1648, kiedy rozbudowywał je król Chrystian IV). W okresie 1658-1659 oblegane przez wojska szwedzkie. W 1660 r. Kopenhaga była miejscem zawarcia duńsko-szwedzkiego traktatu pokojowego. Na początku XVIII w. miasto nawiedziła epidemia dżumy w wyniku której zmarło 23 tys. ludzi. Spore straty wywołały też dwa ogromne pożary w 1728 i 1795. W roku 1801 na redzie kopenhaskiego portu odbyła się duńsko-brytyjska bitwa morska (zakończona zwycięstwem Brytyjczyków). Sześć lat później, w 1807 r. miasto przeżyło bombardowania brytyjskiej floty. Wojna 1807-1814 zapoczątkowała okres stagnacji w rozwoju miasta, który został przerwany w II poł. XIX w. Nazwa "Kopenhaga" pochodzi od zniekształconego duńskiego Købmandshavn, co oznacza "port handlowy".
edytuj Zabytki i atrakcje turystyczne
- Christiania
- Ogrody Tivoli
- Kopenhaska Syrenka
- Wielka Synagoga w Kopenhadze
- Charlottenborg z 1683
- Ruiny pod Christianoborgiem
- Rådhus (ratusz)
- Pałac Królewski - stojący na miejscu zamku, obecnie mieszczą się tu biura rządu oraz parlament zwane Folketing
- Pałac Rosenborg
- Biblioteka Królewska - znajdują się w niej rękopisy Hansa Christiana Andersena
- Teatr Królewski z 1874
- Stajnie Królewskie
- Helligånds Kirke z XIV wieku
- katedra Vor Frue Kirke
- kościół Skt Nikolai Kirke
- Kongens Nytorv - średniowieczny plac
- Rundetårn (okrągła wieża)
- Børsen - siedemnastowieczna giełda
- Domhuset
- Muzeum Narodowe
- Muzeum Historii Sztuki
- Muzeum Teatru
- Muzeum Filmu Duńskiego
- Muzeum Klasy Robotniczej
- Muzeum Broni
- Muzeum Thorvaldsena
- Muzeum Duńskiego Ruchu Oporu 1940-1945
- Muzeum Rekordów Guinnessa
- Muzeum Erotica
- Botanisk Have (Ogród botaniczny)
- Bakken
- Danmarks Akvarium
- Ogród biblioteczny
- Zoo
edytuj Komunikacja
Jako największy duński port Kopenhaga ma połączenia promowe ze Szwecją, Norwegią, Niemcami, Polską i Wielką Brytanią. Na wyspie Amager położony jest jeden z większych w Europie i największy w Skandynawii międzynarodowy port lotniczy – Kastrup. Oprócz tego Zelandia połączona jest z sąsiadującymi lądami licznymi mostami, co umożliwia ruch pociągów i samochodów.
W 2002 otwarto kopenhaskie metro, posiadające dwie linie połączeń z kilkunastoma stacjami. Obecnie pierwsza linia biegnie z Vanløse przez Frederiksberg do Vestamager, a druga - na lotnisko (otwarta w 2007 roku). W dalszej przyszłości planowana jest linia z Sydhavn do Gladsaxe przez centrum metropolii i Brønshøj. Obecnie prowadzone są prace nad linia 'Cityring' mającą połączyć wszystkie stacje, okalając centrum. Na tej linii maja powstać stacje przesiadkowe z S-tog i pociągami regionalnymi oraz inter city na takich stacjach jak Østerport i København H (stacja główna) oraz z dwoma liniami metra na stacjach Kongens Nytorv i Frederiksberg.
W mieście znajdują się stacje kolejowe: Københavns Hovedbanegård, Valby, Østerport, Hellerup, Lyngby, Nørreport, Vesterport, Ørestad, Svanemøllen, Brøndby Strand, Sydhavn, Dybbølsbro, Ryparken, Emdrup, Dyssegård, Vangede, Kildebakke, Buddinge, Stengården, Bagsværd, Skovbrynet, Hareskov, Værløse, Sjælør, Ny Ellebjerg, Friheden, Åmarken, Avedøre, Vallensbæk, Ishøj, Hundige, Enghave, Danshøj, Rødovre, Hvidovre, Brøndbyøster, Glostrup, Albertslund, Taastrup, Bernstorffsvej, Gentofte, Jægersborg, Sorgenfri, Virum, Holte, Frederikssund, Ølstykke, Gammel Toftegård, Stenløse, Veksø, Kildedal, Måløv, Ballerup, Malmparken, Skovlunde, Herlev, Husum, Islev, Jyllingevej, Vanløse, Flintholm, Peter Bangs Vej, Langgade, Charlottenlund, Ordrup, Klampenborg, Jersie, Solrød Strand, Karlslunde, Greve i Nordhavn.
edytuj Połączenia z Polską
edytuj Promowe
Polferries oferują cztery razy w tygodniu bezpośrednie połączenia promowe ze Świnoujścia (czas przeprawy w zależności od pory dnia wynosi od 9 do 12 godzin) lub pośrednie Świnoujście-Ystad (od 6,5 do 7 godzin) i dalej lądem do Kopenhagi. Na trasie Świnoujście-Ystad kursują również promy Unity Line (od 7 do 9 godzin).
Prom, który kursuje do Kopenhagi, zawiera w rozkładzie rejsów, tzw. dzienne postoje, tzn. dla tych, którzy wybierają się do Kopenhagi na jeden dzień. Prom dopływa do portu w Danii o godz. 8:30, a w drogę powrotną wyrusza o godz. 20:00. Tak więc, po całodniowym zwiedzaniu miasta, bez obawy można wrócić na prom.
edytuj Autobusowe
Istnieje kilka firm przewozowych (regularne linie autobusowe) łączące Polskę z Danią. Trasa wiedzie przez Niemcy, a podróż do granic Danii trwa około 11-12 godzin, w zależności od miejsca z którego wyruszamy.
edytuj Samochodowe
Po połączeniu powietrznym, jest to druga pod względem oszczędności czasu, forma podróżowania pomiędzy Polską a Danią. Trasa również przez Niemcy i trwa około 6-7 godzin.
edytuj Lotnicze
Zobacz więcej w osobnym artykule: Port lotniczy Kopenhaga-Kastrup.edytuj Nauka
Zobacz więcej w osobnym artykule: Uczelnie wyższe w Danii.edytuj Sport
Od 2003 na stadionie Parken w Kopenhadze odbywa się Żużlowa Grand Prix Danii, jeden z turniejów cyklu Grand Prix.
Obecnie w Kopenhadze działają 3 duże kluby piłkarskie:
- FC København - m.in. 5-krotny mistrz Danii (ostatnio w 2006) oraz 3-krotny zdobywca Pucharu Danii (ostatnio w 2004), uczestnik fazy grupowej Ligi Mistrzów sezonu 2006/2007 (2 wygrane mecze w grupie F)
- Frem Kopenhaga
- Brøndby IF (z siedzibą w gminie Brøndby - zachodnich przedmieściach Kopenhagi)
edytuj Znane osoby związane z Kopenhagą
- Hans Christian Andersen
- Niels Bohr
- Tycho Brahe
- Helena Christensen
- Nikolai Grundtvig
- Ludvig Holberg
- Hans Christian Ørsted
- Søren Kierkegaard
- Bertel Thorvaldsen
- Georg Jensen
- Lars von Trier
- Lars Ulrich
- Jørn Utzon
- Brigitte Nielsen
edytuj Źródła
- B. Kaczorowski (red.), 2002, Historia. Encyklopedia szkolna PWN, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, ISBN 83-01-13725-8.
- P. Lee, L. Mouritsen, J. Proctor, N. Roland, 2006, Dania. Przewodnik Pascala, Bielsko-Biała, Wydawnictwo Pascal Spółka z o.o., ISBN 83-7304-545-7.
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
- Strona gminy Kopenhaga
- Wonderful Kopenhagen – oficjalna strona miasta kierowana do turystów
- Polski serwis internetowy o Kopenhadze
- Spacer po Kopenhadze - propozycja zwiedzania miasta
Województwa (Amter): Århus Amt • Frederiksborg Amt • Fyns Amt • Københavns Amt • Nordjyllands Amt • Ribe Amt • Ringkjøbing Amt • Roskilde Amt • Sønderjyllands Amt • Storstrøms Amt • Vejle Amt • Vestsjællands Amt • Viborg Amt
Gminy wydzielone (Kommuner): Bornholms Regionskommune • Frederiksberg • Kopenhaga
Archipelag zarządzany przez Ministerstwo Obrony: Ertholmene
|
||||||||||||||||
.svg){kind=small}
|
|||||||||||||||||||