|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Współrzędne: 52°52' N 20°38' E
Ciechanów – miasto w województwie mazowieckim, siedziba powiatu ciechanowskiego. W latach 1975-1998 miasto było stolicą województwa ciechanowskiego. Położone jest ok. 100 km na północ od Warszawy, nad rzeką Łydynią. Ma powierzchnię 32,51 km². Według danych z 30 czerwca 20052, liczyło 46 112 mieszkańców. edytuj Struktura powierzchniWedług danych z roku 20026, Ciechanów ma obszar 32,51 km², w tym:
Miasto stanowi 3,06% powierzchni powiatu. edytuj DemografiaDane z 30 czerwca 20052:
Według danych z roku 20026, średni dochód na mieszkańca wynosił 1284,08 zł.
edytuj HistoriaNa przełomie VI/VII wieku ukształtowało się ciechanowskie państwo plemienne zajmujące tereny wydzielane przez zachodnie lasy w okolicy Żuromina, od północy pogranicze pruskie, od wschodu Puszcza Kurpiowska oraz lasy na południu w rejonie rzek Wisły, Wkry i Narwi. Prawdopodobnie w X wieku wchodzi w skład monarchii piastowskiej. Historycy podają, że w Ciechanowie, w miejscu gdzie dziś stoi kościół Farny, w czasach pogańskich stał gród warowny oraz świątynia Swarożyca, a pobliska góra zwana dziś Farską, nosiła wówczas nazwę Góry Swarożyca, lub po prostu Swarskiej Góry. Gród posiadał obsadę zbrojną szacowaną na ok. 3 tys. zbrojnych (Bogusław Gierlach "Zapiski Ciechanowskie, tom II s. 9-12, MOBN Ciechanów 1977 oraz "Studia nad archeologią średniowiecznego Mazowsza", Warszawa 1975, s. 24). Prawdopodobnie pod Ciechanowem został stłumiony "bunt Miecława" mający związek z reakcją pogańską, wydarzenie znane również jako pacyfikacja Mazowsza. Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1065 r. z dokumentu mogileńskiego wydanego przez Bolesława Szczodrego w którym to nadaje ziemie Kościołowi (patrz: J. Gaczyński, Dokument mogileński-studium krytyczne, Zapiski Ciechanowskie V, Ciechanów 1983, s. 5-43). W XII w. gród był wielokrotnie najeżdżany przez Pomorzan, Prusów i Jaćwingów, Litwinów, a później przez zakon krzyżacki. Stanowił jeden z najważniejszych ośrodków obronnych na północnym Mazowszu. Ciechanów przez cały czas był siedzibą kasztelani (potwierdzone w poł. XIII wieku). Listę kasztelanów rozpoczyna w aktach w 1254. Rethiborius Castellanus de Techanow (Racibor, Kasztelan Ciechanowa). W 1266 r. książę czerski Konrad II nadał Ciechanowowi prawa miejskie(patrz: J. Gaczyński, Rocznik ciechanowski, Rola i znaczenie Ciechanowa w dziejach Mazowsza, Ciechanów 1995, s. 41-66). Tekst dokumentu lokacyjnego stanowi: "MCCLXVI° indictionis vero IX° in Assumpcione Beate Virginis Marie Gloriossime in Warka Conradus dux Mazouie et Czirnensis discreto nobili Bolestha de Conari de Golinino sibi sueque legitime posteritati sculteciam in sua Ciuitate Czechonow iure hereditatis contulit racione locacionis eiusden Ciuitatis, cum duabus mansis mensure Sredensis additis, sexta curia libera in Ciuitate, sexto orto libero circa Ciuitatem, tercio denario iudicati, sexta camera pannorum, cum tabernis, macellis, mensis panum et sutorum uniuersis et cum molendinis, que intra metas Ciuitatis construerit. Instituit quoque, ut scultetus et ciues in omnibus causis magnis et paruis iure Theutonice Sredensi seu nouiforensi se aduerterent et ipsos de ceteris iuribus et consuetudinibus, que ius predictum perturbarent, exemit, itaąue ergo, prout ius dictum reąuirit, ciues predicti et alii ad iudicium sculteti pettinentes coram sculteto tenebuntur respondere, foro et iurisdiccionem palatinorum nec non castellanorum non obstantibus, a quorum iudicio perpetualiter sunt exempti, si ipse autem scultetus coram iudicio ducis euocabitur, ibidem suo tamen iure respondebit. Ciuitatem ipsam autem locauit eo iure Theutomico, quo Ciuitas Sredensis est locata et dedit eidem quinquaginta mansos mensure predicte Ciuitatis. Omnibus vero ciuibus plenariam libertatem a censu ducali et a seruiciis nec non grauaminibus uniuersis concedit infra spacium quinque annorum et perpetuo a solucione theloniorum a mercibus ad emendum vel ad vendandum in metis dominii sui" (patrz: J. Gaczyński, Rocznik ciechanowski, Rola i znaczenie Ciechanowa w dziejach Mazowsza, Ciechanów 1995, s. 56-57). W czasach rozdrobnienia dzielnicowego Ciechanów staje się osobnym księstwem, którego książęta nosili tytuł: dominus et heres lub dominus et princeps Ciechanoviensis). Pierwszym Piastem noszącym ten tytuł był Kazimierz I 1329-1355) syn Trojdena I (1284/86-1341). Po śmierci Kazimierza I władzę obejmuje jego brat Siemowit III zwany Starszym (1326- 16 VI 1381). Pomyślny okres dla miasta trwał od XIV do XVI w. W tym czasie liczba mieszkańców sięgnęła 5 tys. Kupcy ciechanowscy handlowali nawet z odległymi miastami, odbywały się wielkie targi i zjazdy rycerstwa. Pod koniec XIV w., na mokradłach Łydyni książę Siemowit III Starszy, rozpoczął budowę zamku. Jego syn Janusz I sprowadził do Ciechanowa zakon augustianów, którzy rozpoczęli w połowie XV w. budowę kościoła i klasztoru (obecnie kościół pw. św. Tekli) W 1526 r. po śmierci ostatnich książąt mazowieckich Ciechanów włączono do Korony. Miasto i okolice zostały przekazane jako wiano ślubne królowej Bonie, która przyczyniła się znacznie do rozwoju miasta. W 1559 r. spisano w Ciechanowie prawo bartne po raz pierwszy w Polsce jako samodzielny dokument. Obejmowało ono starostwa przasnyskie oraz ciechanowskie. Wraz z wiekiem XVII nastąpił powolny upadek miasta, spowodowany najazdami szwedzkimi i pożarami. Ciechanów długo nie mógł powrócić do dawnej świetności. Po II rozbiorze Polski Sejm Rzeczypospolitej podniósł miasta do rangi stolicy województwa. Po III rozbiorze Ciechanów stał się prowincjonalnym miastem w powiecie przasnyskim. W 1806 r. podczas kampanii Napoleona na Mazowszu miasto zostało ograbione i zniszczone. W XIX w. ludność Ciechanowa aktywnie wspierała dążenia niepodległościowe. W okolicy toczyło się wiele walk powstańczych. Pod koniec XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze. W 1864 r. zbudowano tu pierwszy na Mazowszu browar parowy. Trzy lata później Ciechanów stał się miastem powiatowym. W 1877 r. dotarła tu kolej nadwiślańska, a w 1882 r. wybudowano cukrownię. Wybuch I wojny światowej i kilkakrotne zniszczenie, zahamowały rozwój miasta. W 1915 r. pod Ciechanowem przebiegała linia frontu niemiecko-rosyjskiego. Ważną rolę odegrał Ciechanów w okresie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. podczas bitwy nad Wkrą. Miasto stanowiło ważny punkt obrony bolszewickiej (mieścił się tu sztab korpusu). Wypad 203 pułku ułanów 15 sierpnia 1920 r. doprowadził do zajęcia, rozbicia sztabu i zniszczenia głównego ośrodka łączności, co stworzyło dogodne warunki do działań 5 armii gen. W. Sikorskiego i rozpoczęcia ofensywy znad Wieprza. Wraz z odzyskaniem niepodległości, mimo trudności i kryzysów, przystąpiono do odrabiania zacofania narosłego w okresie niewoli. Następuje ożywienie gospodarcze, rozpoczęto realizację długofalowych planów rozwojowych. Szczególnie wiele uczyniono w zakresie oświaty i kultury, tworząc powszechnie akceptowany wzorzec kultury regionalnej. Ciechanów nadal pełnił funkcje powiatowe w obrębie woj. warszawskiego, a jego ludność wzrosła w latach 1921-1938 z 12 tys. do 15,5 tys. osób. Należy też podkreślić rolę, jaką w życiu miasta odgrywał 11 Pułk Ułanów Legionowych im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego. Z 3 września na 4 września 1939 r. miasto zostało zajęte przez Niemców. Ciechanów został wcielony do Rzeszy i przemianowany na niem. Zichenau jako stolica Rejencji Ciechanowskiej. Rozpoczęła się eksterminacja ludności polskiej i żydowskiej. Zbudowano 3 obozy pracy, tysiące mieszkańców miasta wywieziono lub rozstrzelano. W mieście stacjonowało komando SS (skierowane m.in. do Jedwabnego). Z okupantem walczyły tu odziały Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej. 17 stycznia 1945 r. Ciechanów został zdobyty przez oddziały Armii Czerwonej z II Frontu Białoruskiego. Dzień wcześniej, w nocy z 15 na 16 stycznia, hitlerowcy aresztowali i rozstrzelali ok. 100 mężczyzn, których podejrzewali o współpracę z podziemiem. Po wojnie nastąpił szybki rozwój miasta. W latach 60. XX w. zbudowano kilka filii zakładów przemysłowych z Warszawy. Najlepszym okresem były lata po 1975 r., kiedy Ciechanów był stolicą województwa ciechanowskiego. Po 1989 r. miasto dotknęła fala bezrobocia. W 1998 Ciechanów stał się miastem powiatowym. edytuj Pochodzenie nazwy miastaWedług legendy założycielem Ciechanowa był Ciechan, który w prasłowiańskich czasach szukał dogodnego miejsca na założenie rodziny. Trafił na dobrze usytuowany wzgórek wśród rozległych, pełnych grubego zwierza borów, otoczony z trzech stron rozlewiskami rzeki i urodzajnymi glebami. Zbudował na nim szałas i spłodził ze swoją żoną Dobrogniewą dziesięciu synów, z którymi, gdy dorośli, wzniósł drewniany, obszerny gród. edytuj Zabytki
edytuj Zabytki nieistniejące
edytuj Warto zobaczyć
edytuj Przemysł i gospodarkaCiechanów położony jest w rejonie typowo rolniczym. Jest ośrodkiem przemysłu przetwórczego i precyzyjnego. Niektóre zakłady przemysłowe:
edytuj Organizacje pozarządowe - gospodarcze
edytuj HandelW Ciechanowie znajdują się następujące obiekty handlowe:
edytuj Transportedytuj Transport drogowyPrzez Ciechanów przebiegają: edytuj Transport kolejowy
edytuj Nauka i oświataedytuj Uczelnie wyższe
edytuj Szkoły pomaturalne i policealne
edytuj Szkoły ponadpodstawowe
edytuj Gimnazja
edytuj Szkoły podstawowe
edytuj Szkoły artystyczneedytuj Przedszkola
edytuj KościołyW Ciechanowie działają cztery parafie rzymskokatolickie i jedna wspólnota o charakterze ewangelicznym: edytuj Parafie rzymskokatolickie
edytuj Wspólnoty ewangeliczne
edytuj Kultura
edytuj Imprezy cykliczne
edytuj Organizacje artystyczne
edytuj Mediaedytuj Prasa
Nasze Miasto edytuj Radio
edytuj Portale internetowe
edytuj Sport i rekreacjaedytuj Baza sportowo-rekreacyjna
edytuj Kluby sportoweedytuj Sport wyczynowy
edytuj Sport szkolny
edytuj Politykaedytuj Władze miasta
edytuj Rada Miasta
edytuj Baza noclegowaedytuj Na terenie miasta
edytuj Okolice
edytuj Osiedla
edytuj Miasta partnerskieedytuj Meudon
edytuj Haldensleben
edytuj Chmielnicki
edytuj Brezno
edytuj Znani ciechanowianieZ pobliskiej Opinogóry pochodził Zygmunt Krasiński – jeden z czterech wieszczów (obok Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Cypriana Kamila Norwida) epoki romantyzmu (został bierzmowany w kościele farnym w Ciechanowie). Z ziemi ciechanowskiej pochodził także prezydent RP Ignacy Mościcki. W historię Ciechanowa wpisani są ponadto Stefan Żeromski, Maria Konopnicka, która otwierała Dom Ludowy w Ciechanowie, Aleksander Świętochowski, założyciel pierwszej na Północnym Mazowszu szkoły rolniczej w Gołotczyźnie k/Ciechanowa, a także rzeźbiarz Bolesław Biegas oraz wicepremier, sygnatariusz Porozumień Gdańskich z 1980 r. Mieczysław Jagielski. Ponadto większość życia z Ciechanowem związali pisarz i poeta Jan Rzewnicki, poeta Antoni Słoński oraz lekarz i społecznik Karol Szwanke. Z Ciechanowa pochodziła także Roza Robota, Żydówka znana jako "Bohaterka z Auschwitz".
Z Ciechanowa pochodzą także przodkowie Aarona Ciechanovera (ur. 1947) – noblisty z dziedziny chemii. Rodzina naukowca ze strony ojca przyjęła nazwisko od miasta, w którym mieszkała. edytuj Honorowi mieszkańcy, zasłużeni
edytuj Ciechanowskie legendy
edytuj Sąsiednie gminyedytuj Linki zewnętrzne
Miasta: Ciechanów • Glinojeck |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog. |